Nieuwe schijf van vijf: wat is er veranderd?

Een aantal weken geleden is de nieuwe schijf van vijf geïntroduceerd. Eens in de zoveel jaar herziet het Voedingscentrum deze schijf om de nieuwste kennis op het gebied van voeding en gezondheid erin te verwerken. De laatste keer dat ze dit deden was alweer in 2004, dus het werd inderdaad hoog tijd voor deze update.

Wetenschappelijke basis

De schijf van vijf is opgesteld op basis van de laatste wetenschappelijke consensus op het gebied van voeding. Deze consensus wordt geformuleerd in de Richtlijnen Goede Voeding 2015, uitgebracht door de Gezondheidsraad. De schijf van vijf is dus zeer goed wetenschappelijk onderbouwd. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat de schijf zoals die nu is de absolute waarheid is. Wél representeert de schijf de laatste stand van de wetenschap op het gebied van voeding. Met alle kennis van nu, is dit dus het beste!

Veranderingen

Wat is er zoal aangepast in de nieuwe schijf van vijf? De grootste verandering is misschien dat de productgroepen niet meer als geheel in de schijf van vijf zijn opgenomen. Voorheen stond er ‘fruit’ of ‘groente’, terwijl zo’n advies technisch gezien dan ook groente met toegevoegd zout bevatte.
Nu is dat specifieker en zijn enkel die adviezen opgenomen met de meeste gezondheidswinst: groente zonder zout, vers, zuivel zonder toevoeging van fruit etc. Verder is bewerkt vlees helemaal geschrapt uit de schijf van vijf. De wekelijkse consumptie van (ook onbewerkt) vlees is sowieso teruggeschroefd.
Ook is er meer focus op producten, in plaats van voedingsstoffen. Zo kan iedereen makkelijker zien wat hij moet kopen en eten om een gezond dieet te hebben.
Verder zien we dat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid groente van 200 gram naar 250 gram is gegaan.

Smoothies, thee en koffie

Op het gebied van dranken zijn smoothies niet meer opgenomen in de schijf van vijf. De voorkeur wordt gegeven aan gewoon fruit.
Groene en zwarte thee zijn verder gezond. Koffie is dat ook, maar moet met mate gedronken worden. Hoe beter de koffie is gefilterd, hoe gezonder het is (namelijk: hoe minder cafestol erin zit). Koffie gefilterd met een papierenfilter is bijvoorbeeld goed, terwijl je kookkoffie eigenlijk gewoon niet moet drinken. Koffie uit koffiecups, zoals Dolce Gusto cups, zit daar een beetje tussenin. Het devies is hier om niet meer dan 2 of 3 bakjes per dag te drinken.

Alles met mate

Een dieet volledig in lijn met de schijf van vijf zou natuurlijk zeer gezond zijn. Gezonder kan – naar de huidige inzichten – dus niet. Toch is dat niet realistisch. Ongezond eten is soms erg lekker en eten is bovendien een sociale activiteit. Daar is niets mis mee. De belangrijkste tip hier is: consumeer met mate. Een keer iets ‘ongezonds’ eten is helemaal niet erg, als je het maar niet te vaak doet.